Thứ Ba, 15 tháng 9, 2015

Thư gửi con trai 3

Ba nhớ các con rất nhiều!
Ba còn nhớ trước khi ba đi công tác, ba đã dặn dò các con ở nhà giúp mẹ việc nhà. Vừa là giúp mẹ vừa là rèn luyện bản thân cho chân tay mình không bị ngượng ngịu với công việc. Đồng thời cũng rèn luyện được đức tính làm cái gì đó không phải cho mình mà làm cái gì đó cho người khác.
Ba rất khen ngợi con gái và con trai đã giúp được mẹ đáng kể rất nhiều so với chính bản thân các con trước đây.
Các con rất có quyền vui mừng vì chuyện đó.
Dù là một việc nhỏ thôi mà các con có thể dứt bỏ những thứ đang hấp dẫn các con để giúp mẹ thì đó đã là một sự cố gắng đáng kể và đáng ghi nhận.
Tuy nhiên, mấy hôm nay mẹ cũng viết thư phàn nàn với ba một số chuyện về các con.
Trước tiên, ba mong các con hiểu mẹ rằng vì mẹ rất yêu thương lo lắng cho các con nên mẹ phải luôn bắt lỗi các con để nắn để chỉnh, để giãi bày với người có cùng chung mối quan tâm với mẹ con - đó là ba.
Ba nghĩ các con đang dần dần lớn, đang dần dần cảm nhận cuộc sống, và cũng dần dần bị cuộc sống làm cho ô nhiễm.
Cuộc sống đôi khi nhiễm vào mình những thứ rất đẹp. Chẳng hạn như chuyện con gái tham gia cùng với chị Hoa trong dự án "giai điệu yêu thương". Là một cử chỉ đẹp. Có thể mục đích của của những người tham gia không phải ai cũng giống nhau. Nhưng dù sao cũng vẫn là đẹp so với những người lãng phí thời gia cho những việc vô nghĩa.
Nhưng ngược lại đôi khi cuộc sống cũng ô nhiễm vào mình những thứ rất nhảm nhí, thậm chí là rất bẩn. Chẳng hạn như con trai thích vào “youtube” nghe những bài hát kiểu như là "lên mái nhà, ăn thịt gà", "không phải dạng vừa đâu"... Những bài hát đạt điểm “zero” cho một tác phẩm nghệ thuật. Đôi khi người ta nghe qua để xả “stress”... Nhưng nếu, không có vấn đề gì cả mà cứ cố tình mở để nghe đi nghe lại thì nghe miết rồi mình cũng tự biến thành nhảm nhí thời thượng lúc nào không hay. Có phải không các con yêu của ba?
Tất nhiên những cái nhảm nhí cũng có một tác dụng là nó dạy cho mình biết là thời nay người ta nhảm nhí đến mức độ như thế nào. Thế nên để tránh cho mình bị hút về phía nhảm nhí thì mình phải làm những việc không nhảm nhí.
Nhưng đôi khi bản thân các con còn nhỏ nên chưa nhận ra được sự nhảm nhí của nó, chỉ thấy nhiều người thích thì mình cũng a dua theo, giống kiểu bệnh bầy đàn như thời đấu tố những năm 1954~1956.
Hôm rồi mẹ có nói rằng con gái xưng hô với mẹ là "người ta". Tự con gái cũng cảm thấy như vậy là không đúng phải không? Khi con bình tĩnh lại tự kiểm điểm lại mình thì sẽ thấy ngoài chuyện đó, còn nhiều chuyện con đã không phải với mẹ. Thế nên vấn đề là con gắng kiểm soát bản thân con thôi con gái ạ.
Có thể đôi lúc con cảm thấy mẹ quan tâm thái quá đến con. Nên con có phản ứng chống lại. Nhưng con hiểu mẹ là mẹ đẻ ra con thì mẹ phải quan tâm đến con chứ. Giống như ba, đến tận bây giờ vẫn chỉ là một thằng bé cần phải được dạy bảo trong mắt bà nội.
Về chuyện của con trai, cô giáo mách mẹ là con ngồi lên lan can tầng ba. Trời đất! Đó là một việc hoàn toàn không thể chấp nhận được! Nhỡ đâu có mấy bạn đùa nghịch, chạy đuổi nhau rồi vô tình vấp ngã, xô vào con thì con sẽ bị bay từ trên tầng 3 xuống đất.
Các cụ ngày xưa bảo "nhà có phước thì con hay lội, nhà có tội thì con hay trèo". Cho nên con thấy ba chỉ dạy con bơi, chứ ba không dạy con trèo cây, leo núi. Vì vậy ba muốn con phải hứa thật nghiêm khắc là không bao giờ được ngồi lên lan can của nhà cao tầng, hoặc leo trèo lên bất cứ chỗ nào!
Con phải hứa và phải không bao giờ được quên! Con nhờ mẹ in cho một tờ giấy viết chữ "không được leo trèo" thật to rồi dán vào ngay trước mặt con chỗ con ngồi học. Để nó thường xuyên nhắc nhở con về lời hứa với ba mẹ. Giống như chú của con tự mình nghiêm khắc với bản thân bằng tờ giấy "bỏ thuốc lá" dán nơi bàn làm việc của chú ấy.
Con gái, con trai của ba! Ba và mẹ rất yêu thương các con lắm! Ba muốn các con lớn lên trong một gia đình có không khí dân chủ. Nên ba mẹ tôn trọng các ý kiến cá nhân của các con. Ba không bao giờ cấm đoán việc các con phát biểu ý kiến. Dù chưa đúng, ba mẹ cũng vẫn luôn lắng nghe.
Nhưng có những sai lầm không thể sửa chữa được nên ba mẹ vẫn cứ phải luôn nhắc nhở các con nhằm để tránh các sai lầm đáng tiếc đó. Ba mong các con cùng với mẹ xây dựng một gia đình ấm cúng dù ba có nhà hay không có ở nhà.
Ba yêu con gái!
Ba yêu con trai!

Ba chúc các con và mẹ, cả nhà luôn vui vẻ!

Thứ Bảy, 15 tháng 8, 2015

Thư gửi con gái 10

Gửi con gái,
Hồi này chắc con học hành nhiều, ôn thi đại học vất vả phải không?
Con gái ba đã lớn, vậy mà ba lúc nào cũng cứ coi con như cái đứa bé nằm gọn trong hai lòng bàn tay của ba ngày nào. Và vì cứ nâng niu con, nên ba mẹ có nhiều sai lầm khi dẫn dắt con trên đường đời. Người ta chỉ có thể nhận ra sai lầm khi chuyện đã xảy ra rồi con nhỉ. Chẳng hạn cứ để con chúi đầu vào học rồi thi đội tuyển này đội tuyển kia suốt từ bé đến giờ cũng là một sai lầm. Trò chơi đội tuyển của GD VN hoàn toàn phi nghĩa.
Rồi chuyện để cho con thiếu rất nhiều kỹ năng sống cũng là sai lầm lớn của ba mẹ. Ba đã từng nói với con: các kỹ năng sống không phải để lấy chồng, không phải để phục dịch thằng chồng và bố mẹ chồng. Mà chính là để con dùng nó vào phục vụ cuộc đời của con thôi. Làm gì có cái lý con phải phục dịch người khác bao giờ, khi mà ngay bản thân cha mẹ đẻ của con, con còn chưa làm gì giúp được. Ở đây ba muốn nói rằng ba đả phá một định kiến vốn tồn tại xưa nay rất lâu rồi, rằng: “người phụ nữ có thiên chức làm vợ, làm mẹ, nên khi lấy chồng phải phục vụ gia đình nhà chồng”. Ba căm ghét cái kiểu đề ra một thứ “luật tiền định” để cưỡng bức người phụ nữ phải phục tùng vô điều kiện như vậy.
Thế nhưng kỹ năng sống cần cho bản thân cá nhân con. Chẳng hạn như chuyện con không nhận thấy chỗ con ở rất bừa bộn, thiếu ngăn nắp, đó cũng là một kỹ năng sống. Con không ngăn nắp thì có thể con sẽ không tìm thấy cái mà con cần nó nằm ở đâu. Đơn giản vậy thôi. Thế nên bây giờ con lớn rồi, con tự biết mình đang thiếu những gì, và đương nhiên mẹ thấy rõ con thiếu cái gì, thế nên khi mẹ nhắc nhở thì con nên lắng nghe con ạ.
Các công việc xã hội con làm rất tốt. Nhưng sẽ không hoàn hảo nếu bản thân con còn chưa hoàn thiện. Con chưa tự cường, đủ mạnh làm sao con giúp được người khác?
Em của con cũng đang lâm vào tình trạng rất thiếu kỹ năng sống. Mẹ cũng dạy nhiều, nhưng cứ như là nước đổ lá khoai vậy.
Là phụ nữ thì phải đẹp con nhỉ? Ba thấy các bà, các cô bây giờ cứ phát điên lên vì chuyện đẹp phải không? Vẻ đẹp quan trọng nhất của người phụ nữ không phải quần áo kiểu gì, không phải là nhãn “Gucci” hay “Louis Vuitton”, không phải là màu son môi... hay bất cứ cái gì mà họ đắp lên bên ngoài. Vẻ đẹp của người phụ nữ là sự tự tin toát lên từ bên trong, nhưng lại là một sự tự tin khiêm nhường nhũn nhặn. Chứ không phải là kiểu tự tin lố lăng thái quá của mấy cô chân dài não ngắn.
Muốn có vẻ tự tin đó thì tri thức phải sáng.
Đó là vẻ tự tin của những người làm khoa học, những người ham học, những người đọc nhiều. Con biết không những người làm khoa học họ hiểu rất sâu về kiến thức họ đang có. Nên họ rất tự tin. Nhưng họ lại càng hiểu rất rõ hơn nữa rằng "bể học vô bờ, cái mình biết chỉ là hạt bụi giữa vũ trụ bao la", nên họ lại rất khiêm nhường. Thế còn các đại gia và các chân dài, vì não ngắn nên cứ tưởng cả vũ trụ đang quay xung quanh mình, nên thường có kiểu tự tin rất lố bịch. Mà thật ra đó không phải là tự tin mà là kiểu cố tình tỏ bày ra trò lố lăng gì đó để che dấu đi sự hoang mang trong tâm.
Con gái yêu của ba! Ba chúc con khỏe! Cố gắng học không chỉ là kiến thức trong sách vở, "bất cứ ai cũng là thày của mình", để có được sự khiêm nhường như ông nội con từ ví von rằng: “bông lúa nó càng nặng càng mẩy thì nó càng trĩu xuống thấp hơn rất nhiều so với những bông lúa lép kẹp.”

Ba yêu con! Yêu em của con! Yêu mẹ con và nhớ mấy mẹ con rất nhiều.

Thứ Tư, 15 tháng 7, 2015

Đẹp như bong bóng xà phòng

Những dòng dưới đây đọc trong tác phẩm “Sophie’s World” của nhà văn người Norway JOSTEIN GAARDER

Plato believed that everything we see around us in nature, everything tangible, can be likened to a soap bubble, since nothing that exists in the world of the senses is lasting.
Plato tin rằng mọi thứ ta thấy xung  quanh trong tự nhiên, mọi thứ hữu hình, có thể giống như bong bóng xà phòng, bởi chẳng có cái gì tồn tại trong thế giới của các giác quan là bền vững lâu dài.
According to Plato, man is a dual creature. We have a body that “flows,” is inseparably bound to the world of the senses, and is subject to the same fate as everything else in this world - a soap bubble, for example.
Theo Plato, con người là một tạo vật kép. Ta có một cơ thể “biến đổi”, tồn tại không tách rời với thế giới của giác quan, và là chủ thể chịu chung định mệnh như mọi thứ khác trên thế giới này – một cái bong bóng xà phòng chẳng hạn.
Plato believed that everything tangible in nature “flows.” So there are no “substances” that do not dissolve. Absolutely everything that belongs to the “material world” is made of a material that time can erode, but everything is made after a timeless “mold” or “form” that is eternal and immutable.

Plato tin rằng tất cả mọi thứ hữu hình trong tự nhiên đều “thay đổi”. Vậy không có “vật chất” nào không tan rã. Chắc chắn mọi thứ mà chúng thuộc về “thế giới vật chất” được tạo bởi một nguyên liệu mà thời gian có thể xói mòn, nhưng mọi thứ được tạo ra từ một cái “khuôn” hoặc “hình thái” mà cái “khuôn” hay “hình thái” đó nó vĩnh cửu và bất biến.

Thứ Hai, 15 tháng 6, 2015

Thư gửi con trai 2

Con trai của ba!

Hôm trước ba cho một đề bài để ở nhà mấy chị em cùng giải.
Những loại ĐẸP sau đây loại nào có sức sống bền bỉ nhất:
1/ Hoa đẹp rực rỡ.
2/ Một cô gái đẹp như tiên.
3/ Một ngôi nhà đẹp mới và tân thời.
4/ Một tình bạn đẹp.
5/ Một trái tim nhân hậu.
6/ Một khối óc đầy tri thức đẹp.
Nếu các con thấy khó quá có thể nhờ bà, mẹ, hoặc thầy cô hoặc thậm chí các chuyên gia về lĩnh vực ĐẸP tư vấn cho nhé!

Con trai đã chọn ngay đáp án cho câu hỏi. Con đã chọn là: Một trái tim nhân hậu và Một khối óc đầy tri thức đẹp.
Ba đồng ý là câu trả lời của con đúng.
Tuy nhiên ba chờ một bài viết của các con, nhưng có lẽ các con vừa không có thời gian vừa không có năng khiếu giãi bày tâm sự thành những trang viết.
Một bông hoa rực rỡ đã có công hút tinh khí của đất trời, hứng từng hạt nắng của mặt trời để trổ ra màu sắc sặc sỡ làm đẹp cho đời. Nhưng tiếc thay bông hoa càng rực rỡ thì càng nhanh tàn. Nó chỉ tồn tại không quá một ngày.
Một cô gái có nhan sắc tuyệt vời thì cái đẹp đó cũng chỉ là vài năm. Vài năm đâu có đáng là bao. Khi một cô gái đẹp biến thành một bà già thì dù bà già đó có đẹp mấy người ta cũng khó có thể gọi là mỹ nhân. Người Trung Quốc có câu: “Mỹ nhân tự cổ như danh tướng. Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu”(Mỹ nhân từ xưa giống như danh tướng. Không để cho nhân gian thấy bạc đầu). Nghĩa là từ xưa đến nay “mỹ nhân” và “danh tướng” phải thường xuyên nhuộm tóc cho nó đen. Hì… ba đùa chút thôi. Thực ra vấn đề là ở chỗ khi “mỹ nhân” bạc đầu thì không ai còn gọi cô ấy là “mỹ nhân” nữa. Khi “danh tướng” bạc đầu thì chẳng còn chiến đấu được nữa. Thế nên tự dưng họ mất cái danh “mỹ nhân” và “danh tướng”mà thôi. Thế nên một cô gái có đẹp như tiên, thì cái đẹp đó cũng rất ngắn.
Một ngôi nhà đẹp chỉ là đẹp lúc vừa mới xây xong. Rồi sau đó người ta lại xây một ngôi nhà khác đẹp hơn. Vẻ đẹp đó cũng rất ngắn. Vậy là cũng một vẻ đẹp cụt lủn.
Nhưng một trí tuệ uyên bác và một trái tim nhân hậu lại rất bền lâu trường tồn.
Bởi vì sao? Vì cái đẹp đó thường đem lại niềm vui hạnh phúc cho mọi người xung quanh. Nên nó cứ mãi tỏa hương thơm ngát.
Tuy nhiên, muốn có một trái tim nhân hậu thì thường trước đó người ta cần phải có một lượng tri thức nhất định.
Một người kém về tri thức thì không mấy khi nhân hậu được con ạ.
Chẳng hạn như khi người ta kém về
tri thức thì người ta sẽ không hiểu rằng: vượt đèn đỏ là sai, hoặc ném rác ra đường là không đúng. Vậy thì người ta sẽ làm bừa mọi chuyện.
Mà khi việc gì cũng làm bừa thì sẽ rất nhiều việc không đúng. Do vậy sẽ không thể là người tốt, người hiền được phải không? Do đó muốn có trái tim nhân hậu, trước tiên phải có tri thức. À... ở đây là ba nói đến tri thức thực sự chứ không phải là mấy thứ danh hiệu như là "giáo sư" hay "tiến sĩ"...
Thông thường các "giáo sư" hay "tiến sĩ" phải là những người có tri thức. Nhưng ở VN thì lại có rất nhiều những "giáo sư" "tiến sĩ" "giấy" con ạ. Việc này lớn lên con sẽ hiểu dần dần. Cụ Nguyễn Khuyến viết bài thơ “Vịnh tiến sĩ giấy từ” xửa từ xưa nhưng cứ đúng mãi với xã hội VN. Điều đó chứng tỏ người VN cứ dậm chân tại chỗ từ thế kỷ sang thế kỷ.
Vịnh tiến sĩ giấy
Nguyễn Khuyến
I
Rõ chú hoa man (1) khéo vẽ trò,
Bỡn ông mà lại dứ thằng cu.
Mày râu mặt đó chừng bao tuổi,
Giấy má nhà bay đáng mấy xu?
Bán tiếng mua danh thây lũ trẻ,
Bảng vàng bia đá vẫn nghìn thu.
Hỏi ai muốn ước cho con cháu,
Nghĩ lại đời xưa mấy kiếp tu.
II
Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai.
Cũng gọi ông nghè có kém ai.
Mảnh giấy làm nên thân giáp bảng, (2)
Nét son điểm rõ mặt văn khôi. (3)
Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ?
Cái giá khoa danh thế mới hời! (4)
Ghế tréo, lọng xanh ngồi bảnh choẹ,
Nghĩ rằng đồ thật hóa đồ chơi!
Chú giải:
1.       Hoa man: người thợ làm nghề hàng mã.
2.       Giáp bảng: bảng đề tên từ học vị tiến sĩ trở lên.
3.      Văn khôi: đầu làng văn. ở đây chỉ người có đỗ đạt cao.
4.      Hời: giá rẻ.

Rồi, vậy muốn có tri thức thì mình phải làm sao?
Chơi “game” trên “tab” và “ipad” nhiều có thể làm cho bộ não của mình lớn lên được không con?
“Chat chít” với bạn bè trên “facebook” nhiều có làm cho bộ não mình lớn lên được không con?
Câu trả lời hẳn là các con thấy rõ nhất!
Tất cả những thứ thời thượng phù phiếm đó chỉ làm cho tri thức của mình cùn đi mà thôi phải không?
Ba cũng đã nói với chị của con rằng các con phải nên học nhiều:
- Học từ ông bà này: Ông bà là những người đã trải qua không biết bao nhiêu sóng gió cuộc đời. Nên ông bà sẽ có nhiều điều hay để dạy.
- Học từ cha mẹ này: Cha mẹ là người yêu thương các con nhất nên luôn muốn điều tốt cho các con.
- Học từ thày cô này: Ngày xưa các cụ có câu "không thày đố mày làm lên" mà.
- Học từ sách, truyện này: Những tác phẩm văn học, những câu truyện cổ tích... có rất nhiều thứ hay để học.
- Học từ trong công việc này: Giúp mẹ việc nhà cũng giúp các con học được nhiều thứ: như là trách nhiệm với những người xung quanh...
Ngày xưa bà nội hay kể câu chuyện thế này: “Là người phải gắng lao động. Bởi vì ngày xửa ngày xưa con khỉ do nó chịu khó lao động mà nó tiến hóa lên thành người. Thế nên con người mà lười lao động thì sẽ thoái hóa thành khỉ trở lại.” Bởi vậy con thấy không, bà nội vẫn hàng ngày trồng rau dưới vườn đấy! Mà niềm vui hạnh phúc của bà là mỗi khi ba, cô của con, hay chú của con về nhà lấy rau của bà mang đi ăn đấy con ạ.
- Và một cái học nữa là học từ tất cả mọi người xung quanh: "ai cũng là thày của mình", vì ai cũng có cái gì đó đáng để cho mình học. À… con cần phải biết cái gì là đáng để học con nhé! Con tìm đọc mẩu chuyện “Ba người thầy vĩ đại của nhà hiền triết Hasan”. Hasan coi một tên trộm là một trong số những người thầy của ông ấy. Lạ không! Tên trộm thì rõ là không tốt mà! Thế nhưng Hasan không phải học từ tên trộm nghề đi chôm chỉa. Mà Hasan học cái tính nhẫn nại, đồng thời niềm tin và hy vọng của tên trộm khi Hasan thấy đêm nào tên trộm cũng ra đi và trở về tay không, nhưng tên trộm vẫn bảo “nhất định sẽ có lúc tôi kiếm được cái gì đó!”
Do vậy khi con càng học nhiều, con sẽ càng có tri thức. Khi con càng có tri thức con càng hiểu thế nào là đúng là sai, thì lúc đó con sẽ hiền hơn và con sẽ dễ có trái tim nhân hậu hơn. Con thường hay cáu kỉnh, dễ giận và hay làm những hành vi sai trái lúc giận. Trước đây ba cũng giống con rất dễ giận cáu, và khi đó thường làm tổn thương những người thân thiết xung quanh. Nếu con học nhiều hơn, con sẽ dần dần nhận thấy tác hại của sự giận cáu, và dần dần con sẽ cố gắng dẹp bỏ những cáu giận đó đi.
Mục đích sống trên đời là cống hiến cho thật nhiều. Như tổng thống Abraham Lincoln đã nói: "Hãy hỏi xem mình đã làm gì cho tổ quốc, đừng hỏi tổ quốc đã làm gì cho ta".
Ba đọc được ở đâu đó một câu như thế này: "Khi người ta ra đi, những gì mà người ta tích cóp được thì người khác hưởng. Những gì người ta đã hưởng thụ thì biến mất. Chỉ còn lại cái gì? Chỉ còn lại cái người ta đã cho đi". Tại sao thế? Vì cái người ta đã cho đi thì nhất định nó sẽ còn lại trong sự tưởng niệm của ai đó hoặc những ai đó.
Thế nên những người hiền trí thường sẵn sàng làm gì cho ai đó mà không bao giờ đòi hỏi ai đó phải biết ơn họ.
Ba viết nhiều, không biết con có hiểu hết được không? Nhưng ba tin con sẽ hiểu.
Tuy nhiên, đến đây ba muốn nói cụ thể một điều là: Con đừng chơi “game” với cái “tab” nữa mà hãy dành thời gian giúp mẹ việc nhà nhiều hơn. Khi rảnh rỗi hãy đọc sách con nhé!
Thế thôi nhé!

Ba chúc mấy mẹ con ở nhà luôn vui.

Thứ Sáu, 1 tháng 5, 2015

Những thói hư tật xấu của người Việt

Những thói hư tật xấu của người Việt



  1. Tự giam hãm mình trong lũy tre làng
  2. Kéo bè kéo cánh nắm giữ quyền lực
  3. Đám đông chỉ chờ kiếm chác
  4. Chưa trưởng thành trên phương diện công dân
  5. Nhìn đâu cũng thấy chuyện đáng chê cười
  6. Tha hóa một cách tự nhiên
  7. Quá thiết thực hóa tầm thường
  8. Dân khí bạc nhược
  9. Pháp luật đơn sơ
  10. Làm ra vẻ yêu nước để mưu lợi riêng
  11. Co mình trong hủ lậu
  12. Văn chương nặng về chơi bời đùa giỡn
  13. Lười biếng và hay nói hão
  14. Không có can đảm là mình
  15. Chăm học nhưng chưa thoát khỏi tư cách học trò
  16. Đời sống tinh thần suy đồi trống rỗng
  17. Dễ dãi trong quan hệ
  18. Chê bai bừa bãi, sinh nghi kỵ nhau
  19. Lớp trẻ hỗn xược, thô lỗ
  20. Dân quá sợ quan
  21. Việc quan hỗn hào lẫn lộn
  22. Đã thành bia miệng trong dân
  23. Gánh nặng đông dân
  24. Trăm sự đều do lỗi ở giáo dục
  25. Kiêu ngạo hão huyền
  26. Học vấn một đẳng, công nghệ một nẻo
  27. Khéo tay mà trí không khôn
  28. Thiếu tinh thần cầu học
  29. Mô phỏng đã thành thói quen
  30. Một quan niệm đơn sơ về thế giới
  31. Sang đến xứ người cũng không biết học hỏi
  32. Học không biết cách mà bỏ cũng không biết cách
  33. Nặng tính hiếu kỳ
  34. Thông minh rút lại hóa ra tinh vặt
  35. Kiếp người bấp bênh văn chương sầu não
  36. Một nền nghệ thuật thiếu tư tưởng
  37. Đằng sau thói quen đẽo gọt là sự nhu nhược
  38. Xu thế trang sức quá nặng
  39. Lối tính toán thiển cận
  40. Mê tín gây nhiều lãng phí
  41. Không ai chuyên nhất việc gì
  42. Dễ dãi trong tiếp nhận nên hỏng việc
  43. Tinh hoa trở thành phù phiếm
  44. Sợ mang tiếng chứ không phải sợ cái xấu
  45. Điếc không sợ súng, nói liều làm ẩu
  46. Mưu danh bằng cách hạ nhục kẻ khác
  47. Con ma cử nghiệp giết chết sự học
  48. Ỷ lại, chỉ lo học mót
  49. Bắt chước đến đánh mất cả bản ngã
  50. Quá tin ở những điều viển vông
  51. Tầm thường hóa những giáo lý sâu xa
  52. Vớ được sách nào theo sách ấy
  53. Đời sống tôn giáo hời hợt
  54. Tham gia các hội nghề nghiệp chỉ cốt hư danh
  55. Kém óc hợp quần
  56. Giữa chủ và thợ không tìm được hình thức cộng tác thích hợp
  57. Thiếu niên hư hỏng
  58. Thủ cựu và ngại thay đổi
  59. Người có tài cán mải chuyện đâu đâu
  60. Óc tồn cổ
  61. Lễ nghi phong tục phiền phức
  62. Chỉ biết lo thân
  63. Tật huyền hồ sáo hủ
  64. Nặng về rên rỉ than vãng
  65. Tâm lý học để đi thi
  66. Có khoa cử mà không có sự nghiệp
  67. Chơi bời lãng phí
  68. Dấu xưa tan biến
  69. Ở đâu cũng thấy học đòi làm dáng
  70. Không có thì giờ lo đến văn hóa, đành đi vay mượn
  71. Những thói xấu thông thường
  72. Dễ tin nhảm
  73. Tự giới hạn trong tình yêu làng xóm
  74. Khi học hỏi người, thường thiếu tự tin
  75. Nói láo nói linh
  76. Chỉ giỏi về văn thù ứng
  77. Tầm nhìn tầm nghĩ chật hẹp
  78. Thói quen cam chịu
  79. Vàng thau lẫn lộn, nhầm của người với của mình
  80. Xóm làng níu kéo kìm hãm nhau
  81. Thiếu người trí thức dẫn đường
  82. Quá vụ thực trong sự học
  83. Một đẳng cấp nho sĩ trì trệ
  84. Cả người có học cũng dễ trở nên tầm thường
  85. Gì cũng cười
  86. Nói năng lộn xộn
  87. Hời hợt trong sự học
  88. Vốn mỏng lại thiếu tận tâm
  89. Không biết tôn trọng cả lợi ích công cộng lẫn lợi ích cá nhân
  90. Trông đợi quá nhiều ở sự may rủi
  91. Vô nghề, vô nghiệp, lêu lổng qua ngày
  92. Quanh năm chỉ những ăn uống
  93. Càmg bế tắc càng hư hỏng
  94. Không thật bụng trong khi giao tiếp
  95. Không ai hết lòng với ai
  96. Từ trên xuống dưới tự tư tự lợi
  97. Chỉ giỏi diễn trò trước mặt mọi người
  98. Lan tràn thói đạo đức giả
  99. Không chịu nhìn sự thật
  100. Tang ma xa xỉ
  101. Tục ấy thật quá hủ bại!
  102. Chỉ biết học cái bề ngoài
  103. Giam mình trong vòng khách sáo
  104. Biếng nhác trong giáo dục gia đình
  105. Mong tìm yên lành, hóa ra bảo thủ
  106. Từ chối mọi cuộc cải cách
  107. Không hình thành nổi một dư luận sáng suốt
  108. Chỉ quen ưa nịnh
  109. Nhiều trò quảng cáo bỉ ổi
  110. Kém óc khoa học
  111. Nội dung học tập viển vông phù phiếm
  112. Một nền giáo dục giết chết nhân cách...
  113. Giáo dục bị thương mại hóa
  114. Con người thiên về buồn sầu não
  115. Nền văn hóa của kẻ yếu
  116. Những mâu thuẫn nội tại
  117. Phá hoại rồi bịa ra những thứ không đâu để thờ
  118. Khiêm nhường giả, kiêu căng thật
  119. Cường hào lý dịch gian giảo điêu ngoa
  120. Người dân quen sống cẩu thả
  121. Làng xóm “quân hồi vô phèng”, không ai bảo được ai
  122. Chửi rủa quát mắng
  123. Tiếng cười vô duyên
  124. Ăn ở luộm thuộm
  125. Nông nổi, hời hợt
  126. Đối với những tư tưởng lớn chỉ hiểu sơ sài
  127. Tín ngưỡng xen lẫn hoài nghi
  128. Cần mẫn một cách bất đắc dĩ
  129. Không thiết chuyện gì
  130. Trống rỗng tầm thường
  131. Tài hèn trí đoản, bán quẩn buôn quanh
  132. Bôi bác, giả dối
  133. Cái gì cũng giả
  134. Những cuộc khao vong nặng nề vô nghĩa
  135. Đời sống hàng ngày hủ bại tầm thường
  136. Bóc lột thay cho quản lý
  137. Quan cao chức lớn cũng sống như kẻ hạ lưu
  138. Từ ảo tưởng tới thoái hóa
  139. Trì trệ và bất lực
  140. Chỉ biết theo đuổi những giá trị tầm thường
  141. Thiết thực nhưng lại phù phiếm
  142. Hay tự ái và hiếu danh
  143. Sự suy đồi toàn diện
  144. Hay nghi ngờ và làm hại nhau trong công việc
  145. Cách chống đối tiêu cực
  146. Thói tục di truyền
  147. Ỷ lại như một căn bệnh
  148. Ai mạnh thì theo, bỏ hết liêm sỉ
  149. Biếng nhác, vô cảm, lẩn tránh
  150. Nặng óc hư danh
  151. Sống không lý tưởng
  152. Tuỳ tiện trong quản lý
  153. Mưu lợi trên sự kém cỏi của dân
  154. Sự tự do, cam chịu bất công
  155. Thù ghét mọi sự thay đổi
  156. Học không biết cách
  157. Chỉ học theo lối mòn
  158. Giỏi bắt chước, thiếu sáng tạo


Người xưa cảnh tỉnh: "Thói hư tật xấu của người Việt"